TUYÊN BỐ CHUNG CỦA MẠNG LƯỚI NHÂN QUYỀN VIỆT NAM VÀ TỔ CHỨC NGƯỜI BẢO VỆ NHÂN QUYỀN VỀ VIỆC CHÍNH QUYỀN CỘNG SẢN VIỆT NAM TRẤN ÁP VÀ BỎ TÙ CÁC NHÀ VĂN

Thông cáo báo chí

Westminster, ngày 4 tháng 8 năm 2026

Vào cuối tháng 6, chính quyền Việt Nam đã bắt giữ ông Nguyễn Thành Nam, tác giả cuốn sách Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng– tác phẩm khảo cứu về cuộc đời và di sản của cố Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập hệ thống chính trị độc đảng hiện nay tại Việt Nam.

Ông Nam, giảng viên môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường đại học tư thục VinUniversity, bị buộc tội “tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự Việt Nam. Theo cơ quan chức năng, cuốn sách này “xuyên tạc lịch sử cũng như đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước” và “xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các lãnh đạo khác của Đảng và Nhà nước”.

Trước khi bị bắt, ông Nam đã trở thành mục tiêu của một chiến dịch chỉ trích gay gắt trên mạng xã hội; trong đó, ông bị cáo buộc xúc phạm Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo cộng sản khác thông qua cách khắc họa các nhân vật lịch sử trong tác phẩm văn học của mình. Các báo cáo cho thấy chiến dịch này được điều phối bởi Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. Chiến dịch này gợi lại những giai đoạn trước đây trong lịch sử Việt Nam, chẳng hạn như vụ án Nhân Văn – Giai Phẩm, khi nhiều nhà văn và nghệ sĩ nổi tiếng phải đối mặt với sự lên án của Nhà nước và các biện pháp hạn chế kéo dài do quan điểm cũng như các tác phẩm sáng tạo của họ.

Ngoài việc bắt giữ ông Nam, một số cá nhân được cho là có liên quan đến khâu biên tập, in ấn, phát hành và quảng bá cuốn sách cũng đã bị bắt giữ với các cáo buộc tương tự. Đồng thời, các thành viên của Hội Nhà văn Việt Nam cũng được cho là đang phải chịu các biện pháp kỷ luật ở nhiều mức độ khác nhau.

Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và tổ chức Người Bảo Vệ Nhân Quyền bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước những diễn biến này. Việc xuất bản một tác phẩm văn học và bày tỏ ý kiến một cách ôn hòa nằm trong phạm vi quyền tự do ngôn luận – quyền được bảo vệ bởi Hiến pháp Việt Nam và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR) mà Việt Nam là một quốc gia thành viên. Các biện pháp được áp dụng đối với ông Nam và những người khác liên quan đến việc xuất bản cuốn sách này làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về việc thực hiện các nghĩa vụ của Việt Nam theo luật nhân quyền quốc tế, bao gồm các nguyên tắc được nêu trong Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền.

Chúng tôi kêu gọi các cơ quan chức năng Việt Nam xem xét lại các vụ việc này phù hợp với các nghĩa vụ theo hiến pháp và luật pháp quốc tế, hủy bỏ các cáo buộc đối với ông Nguyễn Thành Nam cùng những cá nhân khác có liên quan, và đảm bảo họ được trả tự do ngay lập tức.

Chúng tôi cũng kêu gọi các cơ quan chức năng đảm bảo rằng các nhà văn, nhà xuất bản và nghệ sĩ có thể thực thi quyền tự do ngôn luận mà không lo sợ bị đe dọa, trả đũa hay truy tố hình sự, phù hợp với các cam kết của Việt Nam theo các văn kiện quốc tế về quyền con người.